22 official language

भारतातील 22 अधिकृत भाषा आणि त्यांचे प्रमुख ग्रंथ

येथे प्रत्येक 22 अधिकृत भाषांमधील एक जुना (ऐतिहासिक/पायाभूत) आणि एक नवीन (आधुनिक) प्रसिद्ध ग्रंथ, तसेच त्यांचा अंदाजित रचनाकाळ दिलेला आहे.

1. आसामी (অসমীয়া)

जुना ग्रंथ:

*प्रल्हाद चरित्र* (हेम सरस्वती) (सुमारे 13 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*जीवनर बाटोत* (बिरिंची कुमार बरुआ 'बीना बरुआ') (1944)

टीप: सुरुवातीचे आसामी साहित्य बहुतेक वैष्णव काव्य आणि भक्ती गीतांनी बनलेले आहे.

2. बंगाली (বাংলা)

जुना ग्रंथ:

*चर्यापद* (बौद्ध गूढ गीते) (सुमारे 8 वे - 12 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*पथेर पांचाली* (बिभूतिभूषण बंद्योपाध्याय) (1929)

3. बोडो (बड़ो)

जुना ग्रंथ:

*खम्प्लाइ मवनसांग* (सतीश चंद्र बसुमतरी) (1915)

नवीन ग्रंथ:

*स्वरंगनी लामज्वंग* (मनोरंजन लाहिरी) (1975)

टीप: बोडो साहित्याची लिखित परंपरा तुलनेने नवीन आहे.

4. डोगरी (डोगरी)

जुना ग्रंथ:

*राजा मंडलिक की कथा* (लोककथा) (अंदाजे 17 वे - 19 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*नंगा रुख* (मदन मोहन शर्मा) (1988)

टीप: सुरुवातीच्या डोगरी साहित्यात लोककथा आणि गाथांचा समावेश आहे.

5. गुजराती (ગુજરાતી)

जुना ग्रंथ:

*भारतेश्वर बाहुबली घोरा* (शालिभद्र सुरी) (1185 इ.स.)

नवीन ग्रंथ:

*मानवीनी भवाई* (पन्नालाल पटेल) (1947)

6. हिंदी (हिन्दी)

जुना ग्रंथ:

*पृथ्वीराज रासो* (चंद बरदाई) (सुमारे 12 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*गोदान* (प्रेमचंद) (1936)

टीप: अवधीसाठी, *रामचरितमानस* (तुलसीदास, 16 वे शतक) हे सर्वात महत्त्वाचे आहे.

7. कन्नड (ಕನ್ನಡ)

जुना ग्रंथ:

*कविराजमार्ग* (राजा नृपतुंगा अमोघवर्ष) (सुमारे 9 वे शतक इ.स.)

नवीन ग्रंथ:

*कानूरु हेग्गदिती* (कुवेंपु) (1936)

8. काश्मिरी (कॉशुर)

जुना ग्रंथ:

*लाल देदचे वाख* (लल्लेश्वरी) (14 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*गाशिर मुनाअर* (दीना नाथ नादिम) (सुमारे 1950 च्या दशकात)

9. कोकणी (कोंकणी)

जुना ग्रंथ:

*ख्रिस्त पुराण* (फादर थॉमस स्टीफन्स) (1616 इ.स.)

नवीन ग्रंथ:

*अश्वमेध* (आर.व्ही. पंडित) (सुमारे 1970 च्या दशकात)

टीप: सुरुवातीच्या कोकणी कामांमध्ये धार्मिक ग्रंथ आणि लोकसाहित्य यांचा समावेश आहे.

10. मैथिली (मैथिली)

जुना ग्रंथ:

*विद्यापती पदावली* (विद्यापती) (14 वे - 15 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*कन्यादान* (हरी मोहन झा) (1943)

11. मल्याळम (മലയാളം)

जुना ग्रंथ:

*रामचरितम* (चेरमन) (12 वे - 13 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*चेम्मीन* (तकाझी शिवशंकर पिल्लई) (1956)

12. मणिपुरी (मेइतेई) (ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟ)

जुना ग्रंथ:

*चैथरोल कुंबाबा* (शाही इतिवृत्त) (सुमारे 14 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*इम्फाल अमसुंग नुंगशिबा* (एम.के. बिनोदिनी देवी) (1966)

13. मराठी (मराठी)

जुना ग्रंथ:

*विवेकसिंधु* (मुकुंदराज) (12 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*ययाति* (वि.स. खांडेकर) (1959)

14. नेपाळी (नेपाळी)

जुना ग्रंथ:

*भानुभक्त रामायण* (भानुभक्त आचार्य) (19 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*शिरिशको फूल* (पारिजात) (1964)

टीप: सुरुवातीच्या नेपाळी साहित्यात लोकगीते आणि धार्मिक ग्रंथांचा समावेश आहे.

15. ओडिया (ଓଡ଼ିଆ)

जुना ग्रंथ:

*चर्यापद* (सुमारे 8 वे - 12 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*माटीरा मनिषा* (कालिंदी चरण पाणिग्राही) (1934)

16. पंजाबी (ਪੰਜਾਬੀ)

जुना ग्रंथ:

*आदि ग्रंथ साहिब* (15 वे - 17 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*पिंजर* (अमृता प्रीतम) (1950)

17. संस्कृत (संस्कृतम्)

जुना ग्रंथ:

*ऋग्वेद* (सुमारे 1500-1200 इ.स.पू.)

नवीन ग्रंथ:

*काव्यामृतम्* (जगन्नाथ पाठक) (20 वे शतक)

18. संथाली (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ)

जुना ग्रंथ:

*होरकोरेन मारे हाप्रामको रेआक कथा* (एल.ओ. स्क्रेफ्सरुड) (1887)

नवीन ग्रंथ:

*जिवेज जिवी* (डोमन साहू 'समीर') (1951)

टीप: संथालीमध्ये समृद्ध मौखिक परंपरा आहे, लिखित साहित्य तुलनेने नवीन आहे.

19. सिंधी (سنڌي)

जुना ग्रंथ:

*शाह जो रिसालो* (शाह अब्दुल लतीफ भित्तई) (18 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*सुर्ख गुलाब* (पोपती हिरानंदानी) (सुमारे 1960 च्या दशकात)

20. तमिळ (தமிழ்)

जुना ग्रंथ:

*तोल्काप्पियम्* (इ.स.पूर्व 2 रे शतक - इ.स. 5 वे शतक)

नवीन ग्रंथ:

*पोन्नियिन सेल्वन* (कल्की कृष्णमूर्ती) (1950-1954)

21. तेलुगू (తెలుగు)

जुना ग्रंथ: